Warunkiem zdrowych i lśniących włosów jest zrównoważona dieta bogata w składniki odżywcze.
Ważne aby składniki odżywcze były dostarczane regularnie bo nasz organizm nie ma możliwości ich magazynowania!
Jakich składników potrzebują włosy?
• Cystyna wpływa na wzrost włosów, niedobór powoduje brak połysku włosów.
Cystyna znajduje się w: żółtkach jaj, produktach zbożowych, zarodkach pszennych, soi, płatkach owsianych, otrębach pszennych.
• Cynk uaktywnia enzymy kontrolujące metabolizm białek które zawierają wiązania dwusiarczkowe potrzebne do budowy włosa. Wpływa także na gospodarkę witaminową witaminy A, a witamina ta ma znaczący wpływ na proces keratynizacji włosów. Długotrwały niedobór powoduje z początku zahamowanie wzrostu, później przerzedzanie się włosów, natomiast w skrajnych przypadkach może doprowadzić do całkowitego wyłysienia. Cynk naturalnie odkłada się we włosach i przy jego braku włosy staja sie słabsze.
Cynk znajduje się w: produktach z pełnego zboża, ryżu naturalnym, pszenicy, jęczmieniu, serach żółtych, pestkach dyni, orzechach włoskich, ostrygach, jajkach, sezamie, soczewicy, kokosie, migdałach, kukurydzy, sezamie, ziarnach słonecznika, grzybach, groszku, orzechach nerkowca, fasoli mung.
• Żelazo, a dokładniej jony żelaza są związane z tzw. oddychaniem komórkowym dostarczającym energii komórkom macierzy, dzięki których podziałom i różnicowaniu się powstaje włos. Są też niezbędne dla działania pewnego enzymu wpływającego pośrednio na prawidłowość i częstość podziałów komórek macierzy, co decyduje o prawidłowej budowie i tempie wzrostu włosów. Tak więc jego niedobór może być powodem łysienia. Obfite krwawienia miesiączkowe, okres ciąży i dieta może u kobiet prowadzić do niedoboru żelaza. W takim przypadku włosy stają się cienkie, łamliwe i ulegają przerzedzeniu.
Żelazo znajduje się w: szpinaku, pestkach dyni, awokado, soi, orzechach włoskich, pokrzywie, życie, morelach, ostrygach, kukurydzy, sezamie, jajkach, natce pietruszki, ziarnach słonecznika, grzybach, groszku, oliwkach, orzechach nerkowca, daktylach, pszenicy, fasoli mung.
• Miedź działa wzmacniająco na włosy. Od miedzi zależy wzrost prawidłowej struktury rogowej włosa. Niedobór miedzi skutkuje np. zbyt małą ilością mostków dwusiarczkowych, które wzmacniają wytrzymałość i sprężystość włosów. W konsekwencji włosy stają się słabe i poskręcane. W przypadku niedoboru miedzi w organizmie dochodzi do zaburzeń w gospodarce żelazem, co jeszcze bardziej może niekorzystnie odbić się na stanie naszych włosów. Niedobór może także prowadzić do odbarwienia i zmian strukturalnych we włosach.
Miedź znajduje się w mięsie.
• Magnez potrzebny jest do syntezy białek.
Magnez znajduje się w: pestkach dyni, groszku, jabłkach ze skórką, soi, brokułach, prosie, kapuście, melonie, kiwi, fasoli, burakach, owsie, kabaczku, pomidorach, jęczmieniu, kurczaku, życie, orzechach włoskich, morelach, kokosie, migdałach, brukselce, kalafiorze, marchewce, kukurydzy, sezamie, selerze, cebuli, ziarnach słonecznika, grzybach, soczewicy, groszku, orzechach nerkowca, grejpfrucie, pszenicy, sałacie, fasoli mung, brzoskwiniach.
Odpowiedzi na nurtujące pytania
Tylko z właściwie dobranych pokarmów włosy otrzymają niezbędne składniki odżywcze i budulcowe. W zamian odwdzięczą się bujnością, siłą, blaskiem, pięknym kolorem – słowem urodą.
Z czego zbudowane są włosy?
Włosy, jak też paznokcie zbudowane są z mikroskopijnych „cegiełek” wytrzymałego na zginanie zrogowaciałego białka – keratyny. Ponadto na kondycję i wygląd włosów wpływają liczne witaminy: A, E witaminy z gupy B oraz biopierwiastki: żelazo, cynk, miedź, jod. Trzeba jednak wiedzieć, że niedobór tych ostatnich składników (z wyjątkiem żelaza) odbija się na kondycji i zdrowiu włosów dopiero po dłuższym czasie.
WŁOSY ŁAKNĄ BIAŁKA Z…SIARKĄ
Włosy łakną białka – czyli aminokwasów i…
Odpowiedni budulec do budowy włosów organizm pozyskuje z białka z pokarmów. Aminokwasy to najmniejsze cząstki składowe białek. Powstają w wyniku trawienia pokarmów białkowych, jakie spożywamy. Białko z pokarmu ulega rozkładowi do aminokwasów w żołądku i jelitach. Ponadto do budowy włosów potrzebne są substancje energetyczne – głównie glukoza; jak też witaminy (z grupy B, wit. A i E) oraz liczne biopierwiastki (żelazo, miedź, selen, cynk, itp.). Te ostatnie stymulują tempo wzrostu i podnoszą wytrzymałość konstrukcji rosnącego włosa.
Czemu włosy zawdzięczają swą długość i sprężystość?
Białko keratynowe zawiera w sobie siarkę, która ma tę właściwość, że jak klej spaja sąsiednie końce keratynowych cegiełek w długie struktury włosów. Ściślej spajają sąsiednie cegiełki keratynowe wiązania chemiczne – tzw. „mostki dwusiarczkowe”.
Wiązania siarkowe spajające włosy są bardzo silne
Wiązania siarkowe łączą keratynę w trwały łańcuch są tak silne, że zapewniający sprężystą i niełamliwą konstrukcję włosa. Dzięki tym wiązaniom, które u każdego z nas są usytuowane inaczej – struktura keratyny staje się nie tylko silna, ale i niepowtarzalna. Indywidualny układ „mostków dwusiarczkowych”” decyduje o oryginalnym wyglądzie włosów, np. o tym, czy są proste, czy skręcone, czy cienkie, czy grube.
Jakie substancje biologiczne dostarczają włosom „wiązań dwusiarczkowych”?
Siarka jest organizmowi dostarczana głównie w postaci przyswajalnych białek. Najbardziej wartościowe są białka, zawierające w swym składzie dwa niezbędne człowiekowi aminokwasy siarkowe – cystynę i metioninę. Podstawą konstrukcji włosa jest cystyna – stanowiąca zwykle 17% składu włosa i metionina (0,5% składu włosa). Dzięki tym aminokwasom możliwe jest powstanie „wiązań dwusiarczkowych”, które są włączane w keratynową konstrukcję włosa i pełnią w niej rolę wzmocnień oraz nadają prawidłową przestrzenną budowę. Stąd dla ich codziennego wzrostu niezbędne są aminokwasy zawierające siarkę
Jak organizm zapewnia sobie aminokwasy siarkowe?
Metionina należy do aminokwasów egzogennych, tzn. niezbędnych, które muszą być dostarczone z pokarmem i zostają z niego uwalniane w procesie trawienia białek (zwłaszcza białek mięsa i mlecznych). Organizm może też częściowo wytwarzać niektóre aminokwasy, (tzw. aminokwasy endogenne). Tak jest w przypadku cystyny stanowiącej podstawowy budulec włosa. Jednak ilości, jakie sami wytwarzamy są czasami zbyt małe.
Jakie pokarmy są zasobne w cystynę i metionię?
Umiarkowane ilości oba aminokwasów można znaleźć w pokarmach zawierających dużo białka – np. w mięsie i jego przetworach, jajach, rybach. Znaczące ilości cystyny można znaleźć w produktach zbożowych i roślinach strączkowych, takich jak: zarodki pszenne, soja, płatki owsiane, otręby pszenne, itp. Niestety nie są to (poza płatkami owsianymi) popularne potrawy.
Czy aminokwasy muszą być dostarczane organizmowi regularnie?
Tak, gdyż ze względu na swą rolę budulcową aminokwasy siarkowe nie mogą być zastąpione żadnymi innymi związkami. Trzeba też wiedzieć, że nie mogą być magazynowane „na zapas” i z tego względu muszą być regularnie dostarczane z pożywieniem przez całe życie człowieka.
Jak zapewnić włosom odpowiednią ilość cystyny i metioniny?
Jeśli skojarzymy dwa fakty; – po pierwsze to, że nie jemy pod dostatkiem pokarmów zasobnych w aminokwasy siarkowe, (lub np. odchudzamy się) oraz, że nasze włosy nie wyglądają najlepiej – trzeba sięgnąć po wysokiej jakości preparat apteczny zawierający cystynę i metioninę. Przykładem takiego preparatu jest np.
WITAMINY POBUDZAJĄ WZROST
Czy witaminy są ważne dla włosów?
Nawet bardzo, są bowiem czynnikami, które pobudzają je do bujnego wzrostu. Szczególnie ważne dla włosów są witaminy z grupy B, które wspomagają wzrost włosów, oraz chronią je przed chorobami i niekorzystnym oddziaływaniem czynników atmosferycznych i środowiskowych.
Jakie znaczenie mają witaminy z grupy B dla wzrostu i urody włosów?
Witaminy B 1 i B 6 ułatwiają wchłanianie aminokwasów w układzie pokarmowym. Witaminy te (wraz z witaminą A) wspomagają odżywiania komórek macierzy włosa i są jednym z kilku (wymienionych tutaj) czynników pobudzających wzrost i warunkujących poprawną budowę włosów. Witaminy z grupy B zapobiegają łojotokowi i związanym z tym zmianom zapalnymi skóry osłabiającym włosy. Warto wiedzieć, że przetłuszczanie się włosów może być spowodowane brakiem tych witamin w diecie. Chociaż decydujący wpływ na występowanie łojotoku mają hormony płciowe). Szczególne znaczenie w ochronie zdrowia włosów ma prowitamina B 5 – kwas pantotenowy.
Jaka jest rola witaminy B 5 we wzmacnianiu włosów?
Witamina B 5 (kwas pantotenowy) odgrywa podstawową rolę podczas podziałów komórek w mieszku włosowym, dlatego jej obecność jest niezbędna dla prawidłowego wzrostu włosów. Witamina ta jest ponadto jednym z naturalnych składników elementów budulcowych włosa odpowiedzialnych za jego własności mechaniczne (np. siłę i sprężystość. Jest też ważnym składnikiem spoiwa wypełniającego przestrzenie międzykomórkowe i utrzymującym odpowiednią wilgotność włosów.
Jak zapewnić włosom odpowiednią dawkę witaminy B 5?
Witamina B 5, czyli kwas pantotenowy występuje w naturze najczęściej w postaci związanej z innymi substancjami, jako koenzym A. Najwięcej koenzymu A możemy znaleźć w wątrobie, mleku, żółtkach jaj, drożdżach, otrębach ryżowych, preparatach pszczelich. Aby zapewnić sobie obfitość koenzymu trzeba włączyć do diety znaczne ilości tych produktów, co nie zawsze jest realne. Dlatego cennym uzupełnieniem może być przyjmowanie preparatów zawierających prekursor witaminy B 5 -Dpantenol lub pochodne kwasu pantetonowego, np. pantotenian wapnia.
BIOPIERWIASTKI CHRONIĄ I WZMACNIAJĄ WŁOSY
Jakie znaczenie dla włosów ma prawidłowy poziom żelaza w organizmie?
Jony żelaza są nierozerwalnie związane z tzw. oddychaniem komórkowym dostarczającym energii komórkom macierzy, dzięki których podziałom i różnicowaniu się powstaje włos. Są też niezbędne dla działania pewnego enzymu wpływającego pośrednio na prawidłowość i częstość podziałów komórek macierzy, co decyduje o prawidłowej budowie i tempie wzrostu włosów. Szczególnie zagrożone deficytem żelaza są kobiety. Obfite krwawienia miesiączkowe, okres ciąży i „ubogożelazowa” dieta może u pań stosunkowo szybko doprowadzić do niedoboru tego mikroelementu. Wskutek tego włosy stają się cienkie, łamliwe i ulegają przerzedzeniu.
Czym zagraża niedobór cynku?
Cynk uaktywnia enzymy kontrolujące metabolizm białek zawierających wiązania dwusiarczkowe potrzebnych do budowy włosa. Wpływa też na gospodarkę witaminą A, a przecież ta witamina ma znaczący wpływ na proces keratynizacji naskórka, jak też włosów i paznokci. Długotrwały niedobór powoduje z początku zahamowanie wzrostu, później przerzedzanie się włosów, zaś w skrajnych przypadkach może doprowadzić do całkowitego wyłysienia.
Czym zagraża włosom niedobór miedzi?
Miedź dostarczona drogą krwi wzmacnia włosy. Od miedzi zależy bowiem wzrost prawidłowej struktury rogowej włosa. Niedostatek miedzi skutkuje np. zbyt małą liczbą „mostków dwusiarczkowych”, które, jak już wiemy wzmacniają siłę i sprężystość włosów. W konsekwencji włosy stają się słabe i poskręcane. Co więcej, w przypadku niedoboru miedzi w organizmie dochodzi do zaburzeń w gospodarce żelazem, co jeszcze bardziej może niekorzystnie odbić się na stanie naszych włosów.
Czy odpowiednią dietą można zapewnić włosom dostatek żelaza, miedzi i cynku?
W dużym stopniu tak. Jednak nie z roślin, gdyż przyswajanie znajdującego się w nich żelaza szacuje się zaledwie na 1- 6%. Obfitość łatwo przyswajalnego żelaza możemy znaleźć w czerwonym mięsie, wątrobie, jajach i podrobach. W tych samych potrawach znajdziemy dużo cynku i miedzi. Jednak na pytanie – czy w ten sposób można sobie zapewnić w pełni zdrową dietę? – odpowiedź nie jest jednoznaczna. Mięso, a zwłaszcza podroby zawierają bowiem znaczne ilości tłuszczów zwierzęcych, w tym cholesterolu zagrażającego miażdżycą. Toteż dla wielu osób dobrym sposobem ominięcia tej pułapki dietetycznej będzie wysokiej jakości preparat odżywczy zapewniający włosom i paznokciom niezbędną im ilość żelaza, cynku i miedzi.
JAK POMAGAĆ WŁOSOM
Jak na włosy wpływa opalanie się na słońcu ?
Niestety, bardzo niekorzystnie. Pod wpływem długotrwałego przebywania na słońcu, włosy jaśnieją tracąc swój ochronny barwnik – melaninę. Uszkodzeniu ulegają substancje tłuszczowe osłonki i wzmacniające włosy „mostki dwusiarczkowe”. Stąd po słonecznych wakacjach, zwłaszcza spędzonych nad południowymi morzami może pojawić się nieoczekiwanie łamliwość i utrata elastyczności włosów. Dodatkową przyczyną wakacyjnej słabości włosa może być niewłaściwa dieta. W takim przypadku dobrze jest wspomóc włosy w czasie wakacji, jak i po nich – w „zastrzyk” z aminokwasów siarkowych – cystyny i metioniny zawarty w specjalnym preparacie odżywczym. Dzięki nim rosnące włosy będą zdrowe – mocne i sprężyste.
Gdy osłonka włosa ulegnie uszkodzeniu…
Jeśli spoiwo międzykomórkowe nie jest uszkodzone – półprzezroczyste komórki osłonki są płasko poukładane i dobrze przylegają do siebie tworząc gładką powierzchnię włosa. Dzięki temu silnie odbijają światło, co nadaje włosom piękny połysk i dobrze uwidacznia żywy kolor pigmentu. Kiedy łuskowate komórki osłonki są pozbawiane substancji spajających – np. wskutek częstych kąpieli słonecznych, lub morskich, częstego mycia złej jakości szamponami, czy chemicznego rozjaśniania – dochodzi do zachwiania równowagi wodno-tłuszczowej włosów. Osłonka staje się nieszczelna, a włosy przesuszone, szorstkie, matowe, trudne do rozczesywania i ułożenia. Przedłużanie się złego stanu osłonki naraża na zniszczenie keratynę warstwy korowej, co jest równoznaczne z uszkodzeniem konstrukcji nośnej włosów. Objawami tego typu uszkodzenia jest rozczepianie się włosów i ich łamliwość.
Od czego zależy piękny kolor włosów?
Kolor włosów określa pigment. Zwany melaniną występuje w dwóch postaciach – pigmentu o kolorze brązowo-czarnym oraz o kolorze pomarańczowo- czerwonym. Od ilości każdego z tych barwników oraz od ich proporcji zależy oryginalny kolor włosów. Na przykład włosy blondynek zawierają znacznie mniej brązowo-czarnej melaniny, niż włosy brunetek. Włosy rude mają zdecydowaną przewagę pigmentu pomarańczowo-czerwonego nad czarnym.
Czy pigment wpływa na kondycję włosów?
Tak, obfitość melaniny, zwłaszcza brązowo-czarnej zapewnia nie tylko wyrazisty kolor włosów, ale spełnia również rolę ochronną. Pigment pochłania promieniowanie ultrafioletowe i neutralizuje wolne rodniki – osłaniając tym włosy przed szkodliwym działaniem słońca, czy lamp w solarium. Stąd u ludów żyjących w tropikach, gdzie operacja słoneczna jest bardzo silna spotykamy dzięki przystosowaniu się – kruczo czarne włosy, z bardzo dużą ilością pigmentu. Włosy jasne, czy rozjaśniane, które mają mało melaniny są bardziej podatne na uszkodzenia wskutek promieniowania ultrafioletowego. Stąd też wynika zalecenie unikania rozjaśniania włosów, u kobiet, które lubią się opalać, jak też postulat ostrożności z ekspozycją na słońce dla naturalnych blondynek, z jasną karnacją.
Jak zapobiec nadmiernemu wysuszeniu włosów przez mikroklimat mieszkań, słońce i zbyt częste kąpiele?
W miarę możliwości należy unikać wpływu tych szkodliwych czynników. Jeśli się jest na nie narażonym należy się ratować nienasyconymi kwasami tłuszczowymi. Obfitują w nie oleje roślinne, np. olej z ciesiołka, ogórecznika, lnu itp.). Tłuszcze te służą organizmowi do wytworzenia ceramidów warstwy rogowej naskórka oraz spoiwa międzykomórkowego osłonki włosa, które pełnią rolę bariery ochronnej. Warstwa ochronna nadaje włosom piękny blask i wygląd. Chroni też skórę i włosy przed nadmiernym wysuszeniem.
Jak wzmocnić nadmiernie przesuszone włosy?
Osłabione i wysuszone słońcem włosy domagają się wzmocnienia. Pomocne są witaminy A i E. Witamina A przyśpiesza cykl odnowy komórkowej i wpływa (wraz z wymienionymi już wcześniej substancjami) na poprawną budowę keratyny, z której zbudowane są włosy.Witamina E jest silnym antyoksydantem zwalczającym wolne rodniki, co chroni naczynia włosowate zaopatrujące włosy w składniki odżywcze przed uszkodzeniem. Co więcej ta witamina rozszerza cienkie naczynia włosowate, co ułatwia zaopatrzenie mieszków włosowych drogą krwi. Obie witaminy – A i E – przeciwdziałają starzeniu się skóry.
Czy dietą możemy zapewnić włosom zdrowie i urodę?
Spożywany przez nas pokarm często nie wystarczy do zapewnienia włosom wszystkich niezbędnych aminokwasów siarkowych, witamin i mikroelementów. Staje się to dopiero możliwe dzięki wspomaganiu diety wartościowym preparatem aptecznym. Przykładem takiego wysokiej klasy preparatu jest np. Revalid. Włosy w zamian za wspomaganie zestawem potrzebnych im składników odżywczych odwdzięczą się później zdrowiem i urodą.
